DONG werpt een steen in de subsidievijver [blog]

DONG heeft de windenergiewereld opgeschrikt, met een verbluffend lage prijs van 7,27 cent per kilowattuur (kWh) voor het bouwen van windpark Borssele van 700 MW voor de Zeeuwse kust. Volgens de afspraak tussen het Ministerie van Economische Zaken en de sector zouden we in 2020 toewerken naar een prijs onder de 10 cent. Bij de allereerste tender is dit doel niet alleen gehaald maar ook nog eens ver overtroffen. Goed, er komt om het enigszins te vergelijken met andere parken nog 1,4 cent bij voor de netaansluiting die TenneT verzorgt, maar ook met 8,67 cent per kWh ligt de prijs lager dan wie dan ook had verwacht.

Allereerst is het natuurlijk een formidabele prestatie van het ministerie van Economische Zaken (EZ) om het tendersysteem geheel binnen de planning op te tuigen en in werking te doen treden. Met een compact team vanuit EZ en Rijkswaterstaat zijn twee nieuwe wetten – Wet windenergie op zee en STROOM – door de kamer geloodst, is een ‘best case’ planning gehaald èn het doel verwezenlijkt van een grote besparing op de kosten van windenergie op zee.

Daarna komt natuurlijk DONG alle eer toe als het gaat om het durven inschrijven met een bedrag per kWh lager dan ooit eerder vertoond. Dat DONG vanuit een ervaren offshore windteam beschikt over veel expertise en goede contacten in de keten van toeleveranciers en aannemers, zal hieraan bijgedragen hebben.

Na de eerste verwondering rijst bij velen de vraag: hoe is dit mogelijk en wat zijn de gevolgen?

Hoe is dit mogelijk?

Als DONG niet mondiaal de leidende offshore windontwikkelaar was, maar een onbekende durfinvesteerder, dan zou getwijfeld kunnen worden aan de geloofwaardigheid ervan. Menigeen zou gedacht hebben dat het project wel ergens zou gaan sneuvelen. Met een partij als DONG kan het bod niet anders dan serieus genomen worden. Maar hoe is dit lage bod mogelijk? Het eerstvolgende offshore park voor wat betreft lage kostprijs is Horns Rev met 10,3 cent per kWh, 18% duurder. Natuurlijk is niet elk park vergelijkbaar; waterdiepte, omvang, afstand tot kust en havens, windaanbod, dit alles verschilt van park tot park. Wat is er dan zo gunstig aan Borssele? Het gebied heeft weliswaar een lage gemiddelde waterdiepte van circa 23 meter, maar kent wel geulen tot 35 meter diep. Kennelijk geen obstakel. Het park heeft een omvang die duidelijk schaalvoordelen biedt, het wordt namelijk het grootste offshore park ter wereld. Ook goede havens liggen nabij en het windaanbod behoort tot het beste van de wereld. Toch moet er meer zijn. Waarschijnlijk dragen de lage rente, de lage staalprijzen voor de funderingen en de offshore aannemers die graag de malaise in de offshore olie- en gasindustrie willen compenseren met het werken aan offshore wind, ook hieraan bij. Ook zal het feit dat de tender zekerheid biedt voor de ontwikkelaar een rol spelen. Minder onzekerheid betekent een gunstigere financiering. Omvang van het park, vergunning, subsidie, netaansluiting en moment van bouwen zijn op voorhand glashelder, dat is fijn als je een businesscase op het scherpst van de snede wilt doorrekenen. En Dong heeft waarschijnlijk wat slimmigheden toegepast die we nu nog niet kennen.

Wat zijn de gevolgen?

Kan de transitie naar hernieuwbare energie nu een stuk goedkoper en sneller? Dat zal zeker het geval zijn als de besparing wordt ingezet om meer windenergie op zee te realiseren en de winst niet verdwijnt in de algemene middelen. Op dit moment is er geen plan voor uitgifte van kavels na 2019, met deze besparing op zak kan dit nu voorbereid worden zonder extra kosten. Voor meer windenergiegebieden zullen daarvoor kavelbesluiten genomen dienen te worden. Fysieke ruimte is er op zee voldoende, nader onderzoek naar de ecologische ruimte is wel nodig.

Wat betekent het voor wind op land?

Windenergie op land is veel goedkoper dan op zee, tenminste dat werd altijd gedacht. Is dat nu minder of niet meer het geval? Gezien de lagere kosten voor funderingen, turbines en installatie en onderhoud moet windenergie op land goedkoper kunnen zijn. Kleinere schaal, minder wind, grotere onzekerheid over het kunnen verkrijgen van vergunningen, lokale weerstand en af te dragen omgevingsgelden maken het weer duurder. Vragen ontstaan zoals: zijn de turbineprijzen kunstmatig hoog? Wordt er teveel vergoeding gevraagd door ontwikkelaars of grondeigenaren voor de ontwikkeling van windturbines? Hoe het ook zij, tenderen voor subsidie om zo een lagere prijs te verkrijgen, is op land lastig omdat het grondeigendom niet in overheidshanden is. Toch lijkt een verlaging van de SDE-subsidie voor wind op land onontkoombaar na de uitkomst van deze tender, indien de lage prijs geen ‘incident’ blijkt te zijn. Al was het alleen al om een antwoord te hebben op de vraag van veel omwonenden: waarom zet je die windturbines toch niet op zee?

Voor het halen van de doelstellingen voor duurzame energie hebben we naast wind op zee ook wind op land nodig. Op de korte termijn verandert dat niet. Als de prijsverlaging voor wind op zee zich doorzet en wind op land niet evenredig volgt, zal na 2020 wind op zee gaan domineren.

Conclusie

DONG heeft een steen in de subsidievijver gegooid, met golven die tot op land reiken tot gevolg. De komende offshore tenders gaan uitwijzen of de prijsverlaging doorzet. Zal de tender dit najaar voor de volgende 700 MW in Borssele weer een lager bedrag laten zien? Zo ja, dan leidt dit waarschijnlijk ook tot een verlaging van de SDE voor wind op land. Dit kan leiden tot lagere turbineprijzen, minder verdiensten op land voor aannemers en ontwikkelaars en lagere grondvergoedingen. De windsector zal zich hierop moeten voorbereiden. Het pluspunt is dat lagere prijzen het maatschappelijk draagvlak zal vergroten en het halen van onze duurzame energiedoelstellingen zal versnellen.

Schermafbeelding-2016-07-05-om-21.20.22

Illustratie: Rijksoverheid Foto: DONG

The following two tabs change content below.
Eric Arends

Eric Arends

partner/consultant bij Pondera Consult B.V.
Hier vindt u blogposts van mijn hand. Wie ben ik? Eric Arends, partner bij Pondera Consult, en als adviseur dagelijks bezig om duurzame energieprojecten gerealiseerd te krijgen. Vaak windenergieprojecten die veel stof doen opwaaien. Wat mij opvalt in het nieuws probeer ik vanuit onze “bescheiden” rol van een analyse te voorzien. Geen keiharde kritieken, maar wel zaken in een juiste balans proberen te brengen. Een beetje nuance in een vaak zwart-witte discussie van voor- en tegenstanders. En natuurlijk oplossingsgericht.
Eric Arends

Laatste berichten van Eric Arends (toon alles)

FacebookTwitterLinkedInEmail
Dit bericht is geplaatst in blog, Nieuws, Nieuwsslider. Bookmark de permalink. Trackbacks zijn gesloten, maar u kunt een reactie achterlaten.

4 Reacties

  1. D. Kroon
    Geplaatst op 28 juli 2016 om 9:48 am | Permalink

    1. Het risico van kabel problemen ligt bij TenneT. Als er niet geleverd kan worden zijn de kosten waarschijnlijk voor TenneT. In DK heeft een kabelbreuk eens 10 miljoen Deense kronen gekost.
    2. De kosten van een GvO van 5 – 10 Euro/MWH komen er waarschijnlijk nog bij.

  2. Geplaatst op 31 augustus 2016 om 10:16 am | Permalink

    Beste Eric, een leuke en goed analyse!
    Een nog niet genoemd punt, wat het volgens mij mogelijk maakt voor Dong Energy om tegen zo’n lage prijs te bieden, is dat ze anticiperen op het ook gegund krijgen van de tweede 700 MW bij Borssele.
    Dan heb je het in totaal over een gigapark van 1400 MW en als dan daarvoor dezelfde hardware wordt gekozen is er een enorm installatie- en operationeel voordeel: Installatie+ onderhoudsfaciliteiten/schepen en zelfs de logistiek van spare parts kunnen dan lokaal worden geoptimaliseerd.
    Ik vermoed dan ook dat Dong Energy voor exact dezelfde tender prijs voor de 2e 700 MW in het Borssele vlak ook weer als de winnaar uit de bus komt.

    Verder is je analyse van een vermoedelijk te hoge SDE op land correct. Ik verbaas me er al jaren over dat deze zo hoog is.
    Navrant is wel dat een behoorlijk aandeel in de productie van wind op land de opstalvergoedingen zijn. Die zijn inmiddels opgelopen tot belachelijk hoge waarden en een deel van de SDE subsidie wordt daardoor “opgeslokt”.
    Navrant is wel dat ook de rijksoverheid (RWS) daar “vrolijk” aan mee doet. Weliswaar vestzak broekzak voor de overheid maar niet goed voor het kostenimago van wind op land.

  3. Geplaatst op 31 augustus 2016 om 1:23 pm | Permalink

    Het is hoe dan ook super goed nieuws voor de offshore wind industrie lijkt mij. Het gat met de kosten van fossiele stroom is hiermee veel kleiner geworden dan we dachten. Helaas is fossiele stroom momenteel erg goedkoop, en met de komst van nieuwe mega-windparken wordt dit er niet beter op. Maar een belangrijke stap is gezet in de goede richting!

  4. Oscar Mercan
    Geplaatst op 18 oktober 2016 om 1:04 pm | Permalink

    Uiteraard staat in het algemeen iedere kostprijs op zich. Maar het is simpel te verklaren Dong heeft waarschijnlijk andere compensatieve en geheime toezeggingen/afspraken en daarbij toegang tot negatieve rente op de kapitaalmarkt… die kleinere spelers uiteraard niet hebben! Maar het frappanste is dat de grote spelers het weer verpesten voor de kleinere spelers en daarmee keihard de branche ramen ingooien in hun megalomane waanzin om de noordzee tenders te winnen. Het geeft het beeld van een horde driftige neushoorns op weg naar een poel water.
    De branche zou eigenlijk meteen moeten aantonen dat de winnaar in de tender een onjuiste voorstelling van zaken geeft waaraan zeker geen precedentwerking aan gekopeld mag worden.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt nooit gepubliceerd noch gedeeld. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

U mag deze HTML-elementen en attributen gebruiken <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

Om spam te voorkomen vragen wij u onderstaande som op te lossen *

  • Het imago van windenergie

    Gloort er licht aan de horizon
    voor kleine windturbines?

    Innovatie in de wind

    10 jaar Pondera

    p3
    p4
  • Abonneren op ons blog