Sla communicatie niet in de wind [blog]

Ondanks dat het CBS op 29 februari jl. bekend maakte dat de opwekking van duurzame energie door windturbines in 2015 met 20% is gegroeid naar zo’n 7 miljard kWh, horen we veel twijfels over het halen van de doelstellingen voor windenergie. Echt soepel loopt het namelijk niet. Een verdubbeling van het aantal MW in 2020 t.o.v. eind 2015 (3.022 MW op land) lijkt wel erg ver weg. Daarnaast zien we de druk op ruimte in Nederland toenemen, zeker ook met de groeiende omvang van windparken en windturbines. En met de druk op ruimte neemt ook de weerstand vanuit de lokale bevolking toe. Waar vroeger windenergieprojecten zonder al te veel weerstand gerealiseerd konden worden, is tegenwoordig op voorhand al rekening te houden met weerstand vanuit de lokale gemeenschap.

Dit betekent dat het steeds belangrijker wordt om op voorhand goed na te denken over hoe te communiceren met de omgeving. Sterker nog: goede communicatie met de omgeving is noodzakelijk om projecten te realiseren en de duurzame energiedoelstellingen te halen. Overigens ben ik van mening dat goede communicatie altijd noodzakelijk is ongeacht de mate van weerstand,  of het nu om het oprichten van een windturbine, een hoogspanningsmast of een schutting op de perceelgrens met je buurman gaat. Het op een gedegen wijze communiceren over ontwikkelingen die de belangen van meerdere personen raken en het betrekken van de juiste mensen, lijkt voor de hand liggend en iedereen lijkt te weten hoe dat moet worden aangepakt. Toch blijkt het opzetten van een gedegen strategie in de praktijk lastig te zijn. Een paar ‘lessons learned’ vanuit mijn praktijkervaring.

greenpeace

Maatwerk
Laat ik voorop stellen dat de omgang met de omgeving in windenergieprojecten altijd maatwerk nodig heeft. Er bestaat geen standaard communicatie-pakket. Grote projecten hebben vaak een andere aanpak nodig dan kleine projecten, in het landelijk gebied spelen andere belangen dan in verstedelijkt gebied. Daarnaast is elk project onderhevig aan factoren van buitenaf, zoals bijvoorbeeld de (lokale) politieke situatie. Dit betekent dat elk project een eigen benadering en aanpak nodig heeft. Dit betekent dan ook dat er goed na moet worden gedacht over welke stappen er eerst gezet moeten worden. Kortom: stem je strategie af op je project. De eerste vragen die daarbij gesteld moeten worden, zijn met welke doelgroepen je te maken hebt en wat het doel is van de communicatie. Is dat puur het informeren van de omgeving of vindt je het belangrijk om de omgeving bij het proces te betrekken? Het lijkt een open deur, maar deze vraag wordt te vaak overgeslagen.

Weet met wie je spreekt
Een verhaal op een goede manier brengen, kan alleen als je weet wie je tegenover je hebt. Zorg dat je inzicht hebt in welke partijen betrokken of geïnformeerd willen worden en met welke vragen deze partijen zitten. Gun het wat tijd om dezelfde taal te leren spreken. Het loont om je in de lokale situatie te verdiepen en te kijken op welke manier een windproject aan kan sluiten bij de lokale zorgen en belangen. Denk hierbij in doelgroepen en pas daar je informatievoorziening op aan. De belangrijkste groep zijn vaak de direct omwonenden. Door ‘common ground’ te vinden, zijn projecten een stap verder te brengen. Soms helpt het om daarbij een neutrale persoon of partij aan te wijzen, bijvoorbeeld in de vorm van een gebiedscoördinator.

Focus op Neutralerik
Door te weten met welke partijen je te maken hebt, kun je de keuze maken om actief of juist passief te informeren of te betrekken. 100% draagvlak bestaat niet. Mijn ervaring is dat door te focussen op degenen die positiever tegenover het project staan er een positieve lading rond een initiatief ontstaat, waardoor de weerstand minder (op de voorgrond) aanwezig is. Dit betekent natuurlijk niet dat deze groep niet op een nette manier moet worden geïnformeerd. Niet communiceren werkt altijd in je nadeel.

Duidelijk en transparant
Ongeacht of je actief of passief communiceert, is het belangrijk duidelijk en transparant te zijn in de boodschap die je wilt vertellen. Onduidelijke of tegenstrijdige communicatie leidt tot een negatieve beeldvorming. Ook hier is de vraag met welk doel je wilt communiceren van belang. Heb je als doel met name te informeren, dan loont het om zo concreet mogelijk te zijn. Bij het betrekken van omwonenden, kan het nuttig zijn om wat minder concreet te zijn en zo omwonenden de ruimte te geven om met eigen inbreng te komen. Hiermee hangt de keuze samen wanneer je met een project naar buiten treedt. Staat een locatie bijvoorbeeld al vast, dan is er weinig ruimte voor omwonenden om mee te denken. Is daar nog wat ruimte in het proces, dan kun je omwonenden makkelijker laten participeren. Denk hier op voorhand over na. Een verkeerde keuze aan het begin van een traject is lastig te herstellen.

What’s in it for them?
Zorg dat je een gedegen antwoord hebt op de vraag ‘What’s in it for me?’ voor de belanghebbenden. Denk na over compensatie en/ of participatiemogelijkheden en probeer dit zo vroeg mogelijk concreet te maken. Ook hier is van belang om een duidelijk en transparant verhaal te vertellen. In de praktijk zijn ontwikkelaars over het algemeen bereid om compensatie of participatie aan te bieden, maar dit blijft vaak te lang, te vaag. Als je omwonenden een helder antwoord kunt geven op bovenstaande vraag, is een hoop weerstand te voorkomen of weg te nemen.

Middelen
Hoewel het een nuttig middel blijft, is een banner op een informatieavond vaak niet meer voldoende. Communiceren over windprojecten betekent tegenwoordig het inzetten van een breder scala aan middelen die ervoor zorgen dat de gevraagde informatie voor de ontvanger ten alle tijden te raadplegen is. Denk hierbij aan goede projectwebsites en het bijhouden van sociale media.  Maar ook middelen als keukentafelgesprekken, visualisaties en nieuwsbrieven zijn nuttige middelen die allemaal op hun eigen wijze bijdragen aan een goede informatievoorziening. Met name goed beeldmateriaal blijkt belangrijk. Men wil graag weten hoe ‘het eruit komt te zien’.

Bovenstaande elementen kunnen helpen in de communicatie over windenergie, maar zijn uiteraard geen garantie voor groot draagvlak. De praktijk van dergelijke trajecten is weerbarstig. Laten we dus ook vooral van elkaar leren. Zowel binnen als buiten de sector is veel kennis en ervaring aanwezig. In mijn opinie zijn goede communicatietrajecten essentieel in het realiseren van windenergieprojecten in Nederland. Willen we de energietransitie voltooien en de duurzame energiedoelstellingen halen, dan zullen we initiatieven met de omgeving moeten opzetten en verder brengen.

Illustratie:
Greenpeace.org

The following two tabs change content below.
Martijn Edink

Martijn Edink

Adviseur duurzame energie bij Pondera Consult B.V.
Hier vindt u blogposts van mijn hand. Mijn naam is Martijn Edink en ik ben als adviseur betrokken bij de ontwikkeling van verschillende duurzame energieprojecten in Nederland. Hierbij richt ik mij met name op de eerst fasen van windenergieontwikkeling. Haalbaarheidsstudies, Milieueffectrapportages en omgevingsmanagement maken hier onderdeel van uit. Opvallende praktijkervaringen geven mij de inspiratie om zo nu en dan een blog te posten.
Martijn Edink

Laatste berichten van Martijn Edink (toon alles)

FacebookTwitterLinkedInEmail
Dit bericht is geplaatst in blog en getagd , , , . Bookmark de permalink. Trackbacks zijn gesloten, maar u kunt een reactie achterlaten.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt nooit gepubliceerd noch gedeeld. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

U mag deze HTML-elementen en attributen gebruiken <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

Om spam te voorkomen vragen wij u onderstaande som op te lossen *

  • Gloort er licht aan de horizon
    voor kleine windturbines?

    Innovatie in de wind

    10 jaar Pondera

    Slagschaduw

    p3
    p4
  • Abonneren op ons blog