Nieuw consortium voor offshore windparken

Nederlands-Duits Wind Minds mee op handelsmissie naar Japan en Korea

NEDERLAND/DUITSLAND – Vier gerenommeerde Nederlandse en Duitse consultancy bedrijven op het gebied van windenergie hebben zich verenigd in het nieuwe internationale bedrijf Wind Minds. Doel is al hun kennis en ervaring te bundelen bij de bouw van nieuwe offshore windparken in Noordwest-Europa, Amerika en Azië.

Eerste doelwit zijn de landen Japan en Korea, die Wind Minds bezoekt met de handelsmissie van Minister Kamp van Economische Zaken van 27 oktober tot 4 november. De missie loopt parallel aan het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.
De vier bedrijven hebben ruim 100 specialisten met meer dan 15 jaar ervaring en zijn betrokken bij meer dan 40 offshore windprojecten in Noordwest Europa, de VS, Canada en Azië. Samen hebben ze gespecialiseerde kennis in alle ontwikkel stadia van een windpark. Van het eerste idee tot de ontwikkeling, van de bouw tot de exploitatie. ,,Met Wind Minds creëren we een one stop shop voor ontwikkelaars, investeerders, overheden en energiebedrijven. Samen kunnen we de hele levenscyclus van offshore windparken dekken,” zegt Arno Verbeek van Pondera Consult uit Hengelo. De andere deelnemende bedrijven zijn MECAL Independent eXperts uit Enschede, Ep4 Offshore uit Hamburg en BBB Umwelttechnik GmbH uit Gelsenkirschen.

PR foto-03

Volgens Wind Minds ligt de toekomst van de Europese energievoorziening bij offshore windparken. Terwijl het bouwen van windturbines op land moeizaam gaat, bieden de kusten van Nederland, Engeland, Schotland en Scandinavië uitstekende mogelijkheden voor windenergie. ,,Offshore windenergie is de snelst groeiende energiesector in Europa,” stelt Verbeek. ,,Kijk maar naar de cijfers. Dit jaar alleen al zijn er zestien windparken bij gekomen in Europa die samen 5 gigawatt duurzame stroom produceren. In Europa staan al 73 offshore windparken in elf landen met een gezamenlijk vermogen van 7,5 gigawatt.”
Tijdens de handelsmissie probeert Wind Minds de Nederlandse en Duitse kennis te vermarkten in Japan en Korea. ,,We zitten al in Azië. We hebben gespecialiseerde bedrijven met zeer specifieke expertise. Daarmee kunnen we de bouw van windparken in die landen ondersteunen,” aldus Verbeek. Hij voegt daar aan toe: “Het werkt ook de andere kant op: met onze Noordeuropese achtergrond kunnen we Aziatische bedrijven ook ondersteunen bij het verkrijgen van een marktaandeel in Europa.”

De vier bedrijven brengen hun eigen specialisme in bij het nieuwe Wind Minds. Pondera Consult heeft kantoren in Nederland en Groot-Brittannië en ondersteunt en adviseert ontwikkelaars, investeerders en producenten op het gebied van financiële- en haalbaarheidsstudies, vergunningen en management vooral tijdens de ontwikkelfase van een project. Pondera is onder meer bekend van haar betrokkenheid bij het unieke hybride onshore en offshore Windpark Noordoostpolder; met 430 MW het grootste windpark in Nederland en een van de grootste in Europa. Onafhankelijk ingenieursbedrijf Mecal heeft kantoren in Nederland, de VS, China en Japan en ondersteunt zijn klanten tijdens de hele cyclus van windenergie. Het bedrijf levert wereldwijd de technologie en kennis om de risico’s van windparken te verlagen en het rendement te verhogen, wat tot optimale exploitatie leidt.
Het Duitse Ep4 offshore is een projectontwikkelaar en dienstverlener op het gebied van offshore windprojecten, die bij de meeste grote windprojecten in Europa is betrokken. BBB umwelttechnik GmbH is een van de hoogst aangeschreven technische consultancy bedrijven in de windenergiesector met een enorme staat van dienst in speciale engineeringsdiensten bij alle fases in de ontwikkeling van onshore en offshore windparken. Zo speelde BBB een belangrijke rol bij de samenwerking tussen Stadwerke München en Vattenfall in de Duitse offshore windparken Dan Tysk en Sandbank.

Waarom een energietransitie?

“Keep things as simple as possible but not simpler than that (Albert Einstein)”

Hieraan moest ik denken bij het lezen van het boek kWh/m2 Landschap en energie: ontwerpen voor transitie (Dirk Sijmons, H+N+S 2014). Aan de hand van voetafdrukken van energiebronnen, ontwerpstudies en essays, ontstaan beelden hoe de energietransitie er tot 2050 uit kan zien. Het vuistdikke boek geeft inspiratie tot een vierluik over het waarom, hoe en wie van de energietransitie.

Energietransitie

Luik 1: waarom een energietransitie

Vooral op informatieavonden krijg ik vaak de vraag waarom duurzame energie nodig is en waarom nu. Als antwoord op deze ‘nut- en noodzaak’ vraag geef ik dat de trits van eindigheid van fossiele energiebronnen, geopolitiek (instabiliteit) en klimaatverandering (bijv. temperatuur- en zeespiegelstijging, luchtverontreiniging) de drijver is achter de ingezette energietransitie. Hierin is de reden van klimaatverandering het meest dringend. Na het lezen van het boek ga ik hieraan toevoegen: “we kunnen fossiele energiebronnen binnenkort niet meer betalen”.

Waarom? Het kost steeds meer energie om fossiele energie te winnen. Daarnaast zijn de kosten om externe effecten (zoals klimaatverandering) te beperken, steeds groter. De externe kosten worden buiten beeld van de energieprijs en daarmee de energiegebruiker gelaten. In de onderstaande figuur staat een overzicht van de directe kosten en externe kosten van elektriciteitsproductie met verschillende technieken.

kwhm2_140714.indb
Bron: Landschap en energie, 2014, pagina 255. Klik op de diagram om deze beter te bekijken.

Uit de grafiek blijkt dat fossiele energiebronnen een behoorlijk aandeel externe kosten kennen. Deze moeten we op een of andere manier gaan doorberekenen aan de energiegebruiker. Anders blijven we hangen in de nut- en noodzaak discussie en veel belangrijker schuiven we de kosten door naar volgende generaties. In plaats van samen na te denken over het vormgeven van de energietransitie.

Energy return on energy invested (EROI)

Een interessant instrument om inzicht te krijgen hoeveel energie er nodig is om energie te winnen is de EROI. In goed Nederlands: energierendement op energie-investering. Deze term is in de jaren 70 van de vorige eeuw geïntroduceerd. De EROI wordt uitgedrukt als een verhouding en maakt het mogelijk het rendement van verschillende vormen van energiewinning met elkaar te vergelijken. Bijvoorbeeld 15:1 is een hoger energierendement dan 8:1. In de onderstaande figuur is een vergelijking van verschillende bronnen gemaakt.

kwhm2_140714.indb
Bron: Landschap en energie, 2014, pagina 57. Klik op de diagram om deze beter te bekijken.

In de bovenstaande figuur is te zien dat de meeste fossiele energiebronnen een behoorlijke lage EROI kennen. De EROI (inclusief externe kosten, subsidies en belastingen etc.) is daarmee een veel betere maat voor vergelijking dan de energieprijzen omdat er inzicht ontstaat in het werkelijke rendement van de winning. De EROI loopt mondiaal ook terug, zie bijvoorbeeld het verschil tussen de staven ruwe olie VS 1930 en olie VS nu. Dat betekent dat we uiteindelijk de samenleving zoals we die nu kennen (lees grotendeels gebaseerd op fossiele energie) niet meer kunnen betalen.

Tot slot

Ik doe hier geen pleidooi voor een snelle verandering van de energieprijzen of het -systeem, dat gaat voorbij aan de realiteit. Wel om de EROI te gebruiken voor een meer genuanceerde discussie over energietransitie en meer specifiek om een antwoord te vinden op een betaalbaar en daarmee duurzaam energiesysteem. Broodnodig in een tijd waarin naar aanleiding van een MKBA over windenergie op zee, in de pers vooral blijft hangen dat het niets opbrengt.

Visualisatiescherm bij RCE Landschap en Energie

De duurzame energiedoelstellingen in Nederland zijn ambitieus en vragen onder andere om een grotere inzet van windenergie op land richting 2020. Dit betekent automatisch dat nieuwe projecten in aanraking komen met cultureel erfgoed.

Het spanningsveld, maar ook de mogelijke kansen hiervan worden op woensdag 8 oktober besproken in een platformbijeenkomst georganiseerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met H+N+S landschapsarchitecten.

Op verzoek van het RCE verzorgt Pondera Consult tijdens deze middag een presentatie over de relatie tussen windenergie en beschermde stads- en dorpsgezichten. Omdat deze relatie met name visueel is, zijn goede beelden hierbij onontbeerlijk en zal ook ons ‘belevingsvisualisatiescherm’ ingezet worden om de presentatie te ondersteunen.

Kijk op http://www.cultureelerfgoed.nl/agenda/platform-landschap-en-energie voor meer informatie of download het programma.

RCE_kl

Vergunning Windpark Nieuwe Waterweg definitief verleend

Op 30 september hebben burgemeester en wethouders van Rotterdam een definitieve omgevingsvergunning afgegeven voor het realiseren van 8 windturbines langs de Nieuwe Waterweg in Hoek van Holland.

Wij feliciteren de initiatiefnemers met deze mijlpaal in het project. Het windpark zal duurzame elektriciteit gaan leveren voor ruim 30.000 huishoudens en is een belangrijke bijdrage aan de windenergiedoelstellingen van de gemeente Rotterdam en provincie Zuid Holland.

Pondera Consult verzorgde het MER en ruimtelijke onderbouwing voor dit project en is procedureel adviseur van de initiatiefnemer. Meer info over het windpark vindt u op www.windparknieuwewaterweg.nl.

Visualisatie Windpark Nieuwe Waterweg uitkijkpunt Maeslantkering