Expert Meeting ‘Ontwikkeling van Offshore windparken in NL’

Tijdens de EWEA OFFSHORE 2015 – 11 maart 2015.

Het wetsvoorstel windenergie op zee is 17 oktober 2014 naar de Tweede Kamer gegaan. Het voorstel gaat uit van drie grote windpark clusters. In de komende jaren (2015-2019) zal er in totaal 3450 MW aan offshore windparken worden aanbesteed en gebouwd. Dit laatste is vastgesteld in het Energieakkoord.

Vanwege dit akkoord en andere recente ontwikkelingen in offshore windenergie in Nederland, houden Wind Minds en Stibbe op woensdag 11 maart 2015 tijdens EWEA OFFSHORE 2015 in Kopenhagen een Expert Meeting met als thema:

‘Ontwikkeling van Offshore windparken in Nederland’

Als u de EWEA OFFSHORE 2015 beurs bezoekt nodigen wij u graag uit om deze Expert Meeting bij te wonen. Deze Expert Meeting zal in het Engels worden gehouden. Lunch is ingegrepen.

Programma

11.30 – 12.15      
Lunch

12.15 – 12.20 
Welkomstwoord door Aaldert ten Veen, partner bij Stibbe en Hans Rijntalder, medeoprichter Wind Minds

12.20 – 12.40
Overzicht van de marktkansen in Nederlandse offshore wind door René Moor, Programma Verantwoordelijke voor Offshore Wind van het Ministerie van Economische Zaken

    • Inzicht in de ontwikkeling van 3.500 MW aan offshore wind voor 2023
    • Rol van de overhead en de wind energie sector
    • Geclusterde aanpak

12.40 – 13.10 
Aankomende tender in het gebied Borssele door  Eric Arends, partner bij Pondera Consult/Wind Minds

    • Inzicht in de eerste tenders van het windgebied Borssele (2015-2016)
    • Status quo van de milieu- en technische studies
    • Omvang, gebied, aansluiting op het electriciteitsnetwerk

13.10 – 14.00
Komende tenders: het markperspectief door David Orobio de Castro en Ingmar de Groot, Stibbe

    • Tender: planning en voorwaarden
    • Project finance: welke risico’s

14.00 – 14.10 
Panel Discussion onder leiding van Aaldert ten Veen, Stibbe

14.10 – 15.00 
Drank & Netwerken

Klik hier voor het programma in PDF.

U kunt zich inschrijven voor deze Expert Meeting door onderstaand inschrijfformulier in te vullen. Te zijner tijd ontvangt u meer informatie over het programma en de sprekers.

INSCHIJFFORMULIER

stibbe wind minds

 

Uitnodiging beurs EWEA OFFSHORE 2015

Wind Minds staat van 10 t/m 12 maart 2015 op ’s werelds grootste offshore windenergie beurs EWEA OFFSHORE 2015 in Kopenhagen.
Met deelnemers uit meer dan 50 landen en een toonaangevende conferentie is de EWEA OFFSHORE 2015 de plek om te netwerken, kennis te vergaren en trends te horen op het gebied van Offshore Windenergie.

Wind Minds

Wind Minds is sinds oktober 2014 een nieuw consortium voor internationale wind advisering. Naast Pondera Consult, zijn het Nederlandse Mecal en de twee Duitse bedrijven Ep4Offshore en BBB Umwelttechniek onderdeel van Wind Minds. Doel is alle kennis en ervaring te bundelen bij de bouw van nieuwe offshore windparken in Noordwest-Europa, Amerika en Azië.

Bezoek de stand

Stand Wind Minds klein2Wind Minds is aanwezig om bezoekers  te informeren over haar one stop shop dienstenpakket voor ontwikkelaars, investeerders, overheden en energiebedrijven. De diensten van Wind Minds dekken de hele levenscyclus van een offshore windpark. Tevens toont Wind Minds ’s werelds  grootste mobiele visualisatiescherm dat wordt ingezet om betrokkenen een waarheidsgetrouw beeld te geven van het aanzicht van windparken die zichtbaar kunnen zijn vanaf de kust. In een tijd dat communicatie aan en participatie met de omgeving steeds belangrijker wordt, is deze vorm van visualiseren een belangrijk hulpmiddel.

Graag nodigen wij u als klant/relatie van Pondera uit om de stand van Wind Minds te bezoeken.
Onze stand is te vinden in:

HAL C STANDNUMMER C3-C27

Afspraak maken/inschrijven standbezoek en Expert Meeting ‘Ontwikkeling van Offshore windparken in Nederland’

U bent uiteraard van harte welkom om op elk moment van de dag de stand van Wind Minds te bezoeken. De beurs EWEA is erg druk bezocht daarom adviseren wij u, indien mogelijk, ons een indicatie van u bezoek door te geven. Dit kan met behulp van onderstaand fomulier. U ontvangt dan tevens een gratis toegangskaart voor de beurs. Ook kunt u zich hier inschrijven voor de Expert Meeting van Stibbe en Wind Minds met als onderwerp ‘Ontwikkeling van Offshore windparken in Nederland.

KLIK HIER OM U IN TE SCHRIJVEN

Håber at se dig på EWEA OFFSHORE 2015

 

Het jaar van Pondera Consult in het kort

Het einde van 2015 is alweer in zicht. In veel opzichten een bijzonder jaar. Dat geldt ook voor Pondera Consult. Wij hebben het afgelopen jaar druk gewerkt aan de grotere rijkscoördinatie (rcr) projecten Windpark Fryslân, Windpark Wieringermeer, Windpark N33 en Windpark Drentse Monden Oostermoer. Projecten die soms gevoelig liggen in de omgeving. Daarnaast zijn we weer een nieuw rcr-project gestart zijn in Flevoland: Windpark Zeewolde. Een bijzonder project, ook vanwege de herstructureringsopgave in de provincie. Toch zijn het zeker niet alleen grote projecten waar wij aan werken. We hebben het afgelopen jaar aan zo’n 130 projecten gewerkt. Dat betreft veelal kleine projecten; steeds vaker met energie coöperaties en lokale partijen. Het is duidelijk te merken dat de windprojecten in een stroomversnelling komen in Nederland.

Makkum

Trots zijn we ook op het feit dat we op offshore gebied, naast Borssele, nu ook het zoekgebied Hollandse Kust Zuid voor de Nederlandse overheid mogen ontwikkelen met een nieuwe partner: Aveco de Bondt. Naast de offshore en onshore projecten mochten we met Bosch en Van Rijn ook de Winddag 2015 organiseren. Een prachtige dag die een vervolg krijgt in 2016. Ook aan de belangstelling voor die dagen is te merken dat windenergie in Nederland momenteel een serieuze bedrijfstak aan het worden is. Tot slot nemen ook de internationale activiteiten toe en zijn we betrokken geraakt bij offshore windprojecten in de emerging market van Zuid-Korea.

2016 voor Pondera Consult

Ook van 2016 mag verwacht worden dat het weer druk wordt. Dat is ook wel logisch want in de aanloop naar 2020 moeten er nog heel wat windturbines geplaatst worden om de energiedoelen te halen. Het jaar 2016 is wat dat betreft belangrijk omdat er een evaluatie van het energieakkoord plaatsvindt. Feitelijk zijn we bezig met een enorme inhaalslag. Als Pondera Consult proberen we ons hierop met onze klanten voor te bereiden. Om die reden zijn de afgelopen maanden vijf nieuwe medewerkers begonnen.

Nieuwjaarsbijeenkomst

Spannende en enerverende jaren liggen dus voor de boeg. Langs deze weg wil ik u als klant of relatie van harte danken voor de samenwerking dit jaar. En natuurlijk wensen wij een ieder fijne feestdagen toe en een mooi begin van 2016! Hopelijk zien we velen van jullie bij onze jaarlijkse nieuwjaarsbijeenkomst op 14 januari 2016 in Slot Zeist. Klik hier om u aan te melden.

Met vriendelijke groet,

Hans Rijntalder

 

Foto: Windpark Fryslân, visualisatie gemaakt vanaf Makkum

Grote opkomst nieuwjaars/netwerkborrel

Op 15 januari 2015 hebben wij met zo’n 100 relaties het nieuwe jaar ingeluid in Slot Zeist. Een belangrijk jaar voor windenergie: er staat veel te gebeuren.

Op deze bijeenkomst is kort stilgestaan bij hoe wij de doelen uit het energie-akkoord gaan halen. We hebben kort gepeild of ‘de wind’ van de publieke opinie in goede richting waait. Het antwoord was divers. Een gemeenschappelijke deler was participatie: hoe gaan we het organiseren. Komend jaar meer …….

_DSC4512a klein

_DSC4510a klein

Start bouw 4 windturbines op Zuiderzeehaven/Haatlandhaven

Zuiderzeehaven C.V. heeft samen met Windkr-acht B.V. jaren geleden het initiatief genomen om windturbines te gaan realiseren. Inmiddels is het zover: eind januari 2015 worden 4 windturbines op de Zuiderzeehaven en Haatlandhaven in Kampen gebouwd.

Zuiderzeehaven C.V. heeft, als houder van de rechten van twee turbineposities, Pondera Consult in 2011 gevraagd voor ondersteuning in de procedure van aanbesteding van twee van deze vergunde turbines. Inmiddels zijn de rechten van de twee turbineposities van Zuiderzeehaven C.V. overgedragen aan de houder van de rechten van de andere twee turbines, Windkr-acht BV. Als de bouw volgens verwachting verloopt, leveren de turbines vanaf augustus 2015 duurzame elektriciteit voor circa 8.000 huishoudens, zo’n 28 miljoen kWh.

luchtfoto 2013 - aangepaste foto kleurrijk - klein

Relatie geluid windturbines en hinder/gezondheid

Op 9 en 10 december jongstleden werd in het Zweedse Malmö de EWEA workshop over het onderwerp geluid door windturbines gehouden. Andrew Beltau en Dion Oude Lansink hebben deze namens Pondera bijgewoond. De workshop werd gehouden parallel met de EWEA workshop windparkontwerp, samen goed voor meer dan 300 deelnemers.

Tijdens de twee dagen werden 23 presentaties gegeven over de laatste ontwikkelingen, onderzoeken en de nieuwe inzichten welke daaruit voortvloeien. Hieronder een samenvattend overzicht van een aantal interessante onderwerpen welke in verschillende presentaties terugkwamen.

Amplitude modulatie

Eén van de meest voorkomende onderwerpen was dat van de amplitude modulatie. Het betreft het variëren van de geluiddruk in de tijd. Dit verschijnsel wordt vaak omschreven als een bonkend geluid en wordt typisch waargenomen op grotere afstanden van de turbine.
Algemeen wordt aangenomen dat wanneer men klaagt over laagfrequent geluid, dat dit eigenlijk amplitude modulatie betreft. Uit onderzoek blijkt dat amplitude modulatie de hinderbeleving sterk kan doen toenemen, en dan juist vaak op afstanden waar gezien het gemiddelde geluidniveau geen hinder meer zou worden verwacht. Wanneer het verschijnsel eenmaal is waargenomen blijft vaak de hinderbeleving hoger, ook indien de amplitude modulatie alweer is verdwenen.
Het betreft een ‘hot topic’. Verschillende onderzoeken of en hoe dit verschijnsel in de normering kan worden opgenomen, bijvoorbeeld als een toeslag op de bestaande norm wanneer het zich voordoet.
De exacte oorzaak van amplitude modulatie is nog niet bekend. Het betreft niet het normale variërende suizende geluid dat nabij een turbine wordt waargenomen. Dit is hoogfrequenter en is daardoor juist op grotere afstanden niet meer hoorbaar. Verschillende onderzoeken wijzen nu op ‘stall’ als de oorzaak. De luchtstroom volgt idealiter de gekromde bovenkant van een turbineblad. Echter wanneer de invalshoek van de aanstromende lucht te groot wordt, kan de stroom loslaten, waarbij grote turbulente wervels ontstaan. In de luchtvaart wordt in zo’n geval van overtrekken van een vliegtuig gesproken.
Het is interessant te volgen hoe de discussie omtrent dit verschijnsel zich in Nederland zal ontwikkelen.

Relatie tussen geluid en hinder/gezondheid

In Canada is een zeer groot onderzoek gehouden naar de relatie tussen turbinegeluid en hinder en gezondheid. De resultaten van dit onderzoek worden nu langzaamaan bekend gemaakt.
Het onderzoek is ten eerste van belang vanwege de enorme populatieomvang. In totaal meer dan 1200 huishoudens zijn bij het onderzoek betrokken. Dit aantal is van dezelfde ordegrootte als het geheel van alle tot nu toe uitgevoerde onderzoeken naar de relatie tussen turbinegeluid en hinder op basis waarvan alle bestaande normen zijn ontwikkeld. Ook is de hoeveelheid variabelen welke per huishouden zijn verzameld zeer uitgebreid.
Daarnaast is dit keer ook specifiek gekeken naar direct meetbare effecten van het geluid en gezondheid, bijvoorbeeld door stresshormonen in haren van proefpersonen te meten. Een eerste opzienbarende conclusie is dat er geen verband lijkt tussen de gezondheid en het geluidniveau. Kan dit onderzoek het `windturbinesyndroom` naar de prullenbak verwijzen?
Hoe dan ook, met de grote hoeveelheid verzamelde data kunnen we nog jaren vooruit.

Verschillen in normstelling tussen landen

Uit diverse presentaties kon men een goed beeld vormen van de verschillen en overeenkomsten tussen de wijze waarop internationaal het geluid van windturbines wettelijk wordt beoordeeld. Met name de Franse wetgeving blijkt bijzonder streng. In principe streeft men daar naar 0% gehinderden. Daarvoor is een norm ingesteld welke voorschrijft dat op elk willekeurig moment (dus niet gemiddeld!) het windturbinegeluid niet meer dan een bepaalde drempelwaarde hoger mag zijn dan het overige omgevingsgeluid. Omdat beide geluidbronnen constant met de tijd variëren is het gevolg dat er zeer uitgebreide meetcampagnes nodig zijn, eerst om het achtergrondgeluid te bepalen in verschillende jaargetijden en weersomstandigheden en vervolgens om het turbinegeluid te verifiëren. Indien er vervolgens toch klachten komen, wordt weer gemeten en in principe worden instellingen van de turbines gewijzigd tot de klachten ophouden. Kortom: zeer omslachtig en met gevolg dat er relatief weinig locaties geschikt zijn voor het plaatsen van windturbines. Daarnaast leiden de benodigde maatregelen tot een vermindering van de opbrengst welke niet altijd goed is in te schatten totdat het project is gerealiseerd.
De Franse methode is op dit moment vooral interessant omdat de provinciale staten van Noord-Holland op 15 december jongstleden een amendement hebben aangenomen waarin wordt voorgesteld een soortgelijke norm op te nemen in de Provinciale Ruimtelijke Verordening voor stille gebieden.

Maatregel tegen geluid – zaagtanden

Het is al een tijd bekend dat de geluidemissie van een windturbine significant kan worden verminderd wanneer aan de achterzijde (dus stroomafwaarts) van de bladen een zaagtand wordt bevestigd. Tot nu is deze maatregel vooral door het eenvoudig uit te proberen ontwikkeld, zonder dat het exacte mechanisme bekend was. Er wordt nu onderzoek gedaan waarbij hoogwaardige stromingsmodellen worden gecombineerd met metingen in een windtunnel. De wijze waarop de geluidreductie plaatsvindt wordt daarmee langzaam duidelijk, waardoor het ontwerp van de zaagtanden kan worden geoptimaliseerd. De behaalde geluidreducties met deze methode zijn nu al significant dus deze ontwikkeling is erg veelbelovend. Een klein nadeel om te noemen is wel dat de tonaliteit van het geluid in meer gevallen waarneembaar zou kunnen worden omdat deze wordt veroorzaakt door mechanische componenten in de turbine terwijl maatregelen als een zaagtand het stromingsgeluid reduceren dat de tonale componenten juist maskeert.

Windturbine met zaagtanden

Pondera Services volledig geïntegreerd in Pondera Consult

Vanaf 2015 is de technische dienstverlening en ondersteuning die tot nu toe onder de naam Pondera Services werd uitgevoerd, zoals akoestische onderzoeken, onderzoek naar slagschaduw, opbrengstberekeningen en visualisaties, volledig geïntegreerd in Pondera Consult. Vanaf nu worden alle diensten door Pondera Consult aangeboden en verzorgd.

Pondera Services is ontstaan na de samenwerking met Van Grinsven Advies in 2011 en hebben we aanvankelijk samen opgezet met Ventolines. Na de overname van alle aandelen in 2013 door Pondera Consult is een traject uitgezet om deze diensten verder te professionaliseren en uit te breiden. Daarbij past uiteindelijk één adviesorganisatie voor alle diensten op het terrein van duurzame energie.

Voor u geen veranderingen

Voor u als relatie of klant verandert er niet veel. Het team met Andrew Beltau, Dion Oude Lansink, Bouke Vogelaar en Paul Janssen blijft u met veel enthousiasme dezelfde diensten verlenen, maar onder een andere naam. Loek van Grinsven zal de komende periode nu echt wat meer van zijn welverdiende pensioen gaan genieten, hoewel hij achter de schermen nog wel betrokken is bij de ontwikkelingen van Pondera Consult. Het team zal mogelijk de komende periode ook nog versterkt worden, omdat de vraag naar technische diensten toeneemt.

Mocht u vragen hebben, dan kunt u altijd contact opnemen met Andrew Beltau (074-2489945 of 06-25278483, a.beltau@ponderaconsult.com).

IMG_1356 2

Blog: bestaan onafhankelijke adviseurs?

Met enige regelmaat krijgen we de vraag voorgelegd of we wel onafhankelijk zijn. Redenatie hierbij: “de initiatiefnemer betaalt jullie rekening. Dus jullie moeten wel opschrijven wat de initiatiefnemer wil. En daarmee is het advies niet onafhankelijk.” Vaak komt een dergelijke redenatie naar voren bij informatie-avonden waar initiatiefnemers en overheden plannen van nieuwe windenergieprojecten ontvouwen en presenteren. Initiatiefnemers staan hier vaak tegenover omwonenden. Er is dan vaak weinig oog voor nuance. Meningsverschillen nemen we niet makkelijk weg. Wat kunnen we wel doen? We kunnen wel uitleggen dat het voorgaande niet betekent dat wij als adviseur klakkeloos opschrijven wat een opdrachtgever wil.

Het is hierbij goed om te realiseren dat een opdrachtgever graag een project wil realiseren, maar niet tegen iedere prijs. Ontwikkelen van windprojecten kost veel geld en moeite en is een risicovol traject. Er gaan nog steeds uiteindelijk veel projecten niet door in de praktijk. Los van het feit dat in mijn ogen iedere initiatiefnemer de omgeving een belangrijke plek moet geven in de ontwikkeling van een windproject, zijn er in een windproject wel de nodige checks and balances ingebouwd die voorkomen dat ontwikkelaars zo maar doen waar ze zin in hebben of hun adviseurs zo maar iets kunnen opschrijven.

  1. In welke fase een opdrachtgever ons ook benadert: hij zal erop uit zijn om zijn investering uiteindelijk terug te verdienen. Daarbij hoort een spoedige analyse van eventuele showstoppers die een project kunnen breken. Hinderaspecten zoals geluid en slagschaduw zijn hierbij van groot belang. Zo vroeg als mogelijk toetsen we of het mogelijk is te voldoen aan wetten en regels. Daar waar we denken dat het in de knel kan komen, zullen wij het altijd met de opdrachtgever te bespreken. Dat is ook zeker in zijn belang.
  2. Hoe groot een windenergieproject ook is, er zullen altijd vergunningen voor benodigd zijn en ruimtelijke procedures doorlopen moeten worden. Dat betekent dat aanvragen getoetst moeten worden door overheidsambtenaren. Goed om te weten dat initiatiefnemers ook hiervoor via leges de rekening betalen.
  3. Voor grotere windprojecten moet vaak een Milieu Effect Rapport of een MER worden opgesteld. Een MER wordt getoetst door een onafhankelijke commissie: de Commisie voor de milieueffectrapportage. Ook voor de inschakeling van deze commissie moet een initiatiefnemer in zijn buidel tasten. De steeds duurder wordende tarieven moeten door het afschaffen van rijkssubsidies door de initiatiefnemers worden betaald.
  4. Als laatste stap kan een project te maken hebben met een rechtsgang met als ultieme stap: de gang naar de Raad van State. Uiteindelijk is een project voor een initiatiefnemer pas een haalbaar project als het project Raad van State-proof is. Om dit vooraf in te schatten is een hachelijke zaak, dus proberen adviseurs voorzichtig te zijn: beter safe than sorry, beter wat extra onderzoek en wat meer ruimte aanhouden ten opzichte van de normen dan het onderste uit de kan halen voor de initiatiefnemer.

Wat kunnen we van het voorgaande leren?

In de eerste plaats liggen er duidelijke financiële relaties tussen veel actoren in het ontwikkelproces, in de vorm van het betalen van leges, het honorarium van de Commissie m.e.r. De initiatiefnemer betaalt dus zeker niet alleen zijn adviseur. Betekent dat dan dat iedereen maar alles kan schrijven? In het geheel niet: uiteindelijk moet ieder project rekening houden met een succesvolle rechtsgang en hiermee zullen alle actoren in het proces altijd rekening houden en ook voorzichtigheid inbouwen.

Het laatste woord ligt bij de rechter

Ik ben het wel met de criticasters eens dat het begrip onafhankelijkheid in dit kader je misschien op het verkeerde been zet. Het is uiteindelijk namelijk helemaal niet van belang of degene die het advies opstelt onafhankelijk is of niet. Het is immers ook niet wettelijk voorgeschreven dat een adviesbureau wordt ingeschakeld. Een initiatiefnemer mag ook zelf het advies, bijvoorbeeld een milieueffectrapport, opstellen. Het gaat er wat ons betreft om dat een advies transparant, reproduceerbaar en toetsbaar is. Het laatste woord ligt bij de rechter. En die is onafhankelijk: dat dan weer wel.

raadvanstate