SVG 1

De scenario’s van groen en grijs

Wouter Pustjens  |  28 September 2015

Visie van Wouter Pustjens op scenario van Greenpeace (Volkskrant, 21-09-2015)

Tijdens mijn studie Sustainable Energy Futures heb ik de collegezaal regelmatig somber verlaten. Waarom? Ik kreeg regelmatig grafieken met lineair stijgende energieverbruiken voor de kiezen, die werden afgewisseld door hockeystick-curves van exponentieel stijgende CO2-emissies. Die scenario’s lieten wel verbetering zien, maar deze bleef marginaal ten opzichte van de verwachte mondiale bevolkingsgroei. Het onlangs gepubliceerde scenario van Greenpeace (Volkskrant, 21-09-2015) is dan ook de opklaring tussen deze bewolking door. Maar een scenario blijft wel een voorspelling. Het zonnige beeld kan in het volgende scenario net zo goed weer in twijfel worden getrokken.

Scenario E[R]

Hoewel ik ontzettend hoop dat het Greenpeace-scenario Energy [R]evolution wordt verwezenlijkt, is het zeer de vraag of de claim ‘Gas, kolen en olie in 2050 verleden tijd’ een realistische is. Het scenario stelt dat in 2050 alleen nog hernieuwbare energie worden opgewekt, en voert daarbij de argumenten aan dat de kosten van zon en wind blijven dalen en dat de huidige penetratie van groene energietechnologie veel positiever is. De fossiele industrie en aanverwanten hebben belang bij de instandhouding van de huidige situatie en bestaanszekerheid op de lange termijn. Het gasverbruik is al jaren constant in Nederland. Het is nog steeds financieel aantrekkelijker om nieuwbouwwijken aan te sluiten op een gasnet dan een stadswarmtenet. De infrastructuur wordt gelegd voor meerdere decennia en zorgt daardoor voor een lock-in. Dezelfde nieuwbouwwijk zal niet gauw worden voorzien van mini-WKK’s. Daarnaast brengt gas nog steeds veel geld in het laatje, in totaal ongeveer zes procent van alle overheidsinkomsten.

Global-Annual-Installed-Wind-Capacity-1997-2014

Anderzijds is het lineaire denken een veelgemaakte inschattingsfout. Op 2013 na is er elk jaar een toename in de hoeveelheid windenergie die jaarlijks op wereldwijde schaal wordt geïnstalleerd. Dat betekent dus versnelde groei. In Nederland wordt nu nog ongeveer vijf procent van de energieproductie duurzaam opgewekt, maar met de aansluiting van de windparken Luchterduinen en Noordoostpolder kent 2015 een behoorlijke toename in Nederlandse windenergie.

Echter, de huidige realiteit is dat we in Nederland onze 2020-doelen niet dreigen te halen door de genuanceerde afweging van belangen en daardoor inherente traagheid in de besluitvorming. Technologie kan gauw veranderen, maar politieke en wettelijke systemen doen dat over het algemeen niet. Het verschil met China daarin is tekenend: het smogprobleem in de Chinese steden zorgt voor voldoende motivatie om de energietransitie top-down door te drukken. De gevolgen op lange termijn zijn nu nog niet voelbaar voor ons, waardoor we de investeringen op korte termijn niet op waarde kunnen inschatten. Met de woorden van wetenschapper en politicus Jan Terlouw: “Als er rampen komen waarbij rijke witte mensen verdrinken, gaan we met onze enorme inventiviteit snel veranderen. Ik hoop dat het aantal rampen en de aard daarvan dat daarvoor nodig is, beperkt zal blijven.”

Toen het scenario Energy [R]evolution in 2005 als eerst werd gepubliceerd, verwachtte Greenpeace nog dat in 2050 de helft van de energieproductie duurzaam kon worden opgewekt. Deze bijgestelde verwachting komt door de sterke daling van de kostprijs. Hoewel het percentage duurzame energie blijft toenemen in de Nederlandse energiemix, vraag ik me af of dit tempo voldoende is om het scenario te verwezenlijken. Maar realistisch is of niet, bij Pondera hebben we komende tijd genoeg te doen met de realisatie van de winddoelstellingen uit het Energie-akkoord. Het Greenpeace-scenario komt immers niet zomaar aangewaaid.

Auteur:

Wouter Pustjens

Adviseur Duurzame EnergieMeer over Wouter Pustjens

Laat een opmerking achter

Pondera maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren, of om het mogelijk te maken content via social media te delen. Meer informatie

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten